Nowy raport Sekretariatu Generalnego Edukacji Katolickiej (SGEC) rzuca światło na metody stosowane przez państwowych inspektorów podczas kontroli w katolickich szkołach we Francji. Choć intencją ma być ochrona nieletnich, opisywane działania noszą znamiona przekroczenia granic – zarówno formalnych, jak i tych związanych z godnością osób oraz charakterem placówek.

Nadzór czy presja? Tak wyglądają kontrole w praktyce

W raporcie SGEC – liczącym 14 stron i opublikowanym w grudniu – pojawiają się szczegółowe relacje dotyczące przebiegu wizytacji. Urzędnicy wchodzili do sal bez zapowiedzi, przerywali zajęcia, przeszukiwali plecaki, fotografowali wnętrza klas i wypytywali uczniów o uczestnictwo w praktykach religijnych. Niektórzy pedagodzy relacjonowali, że inspektorzy przeglądali zeszyty w trakcie lekcji, nie przedstawiali się i prowadzili rozmowy z nauczycielami na oczach dzieci. Sytuacje te – jak zauważają autorzy dokumentu – miały charakter „inwazyjny” i zakłócały funkcjonowanie szkół, których status jako instytucji katolickich został wcześniej uznany przez państwo.

Afera Bétharram i reakcja instytucji

Bezpośrednim impulsem do nasilenia kontroli była tzw. afera Bétharram, dotycząca poważnych nadużyć w jednym z kolegiów prowadzonych przez zgromadzenie Najświętszego Serca Jezusa. W odpowiedzi parlamentarna komisja śledcza wezwała do wzmocnienia nadzoru nad placówkami edukacyjnymi. Z perspektywy SGEC, reakcja państwa poszła jednak zbyt daleko – kontrole nie ograniczyły się do sprawdzania procedur, lecz ingerowały w tożsamość szkół.

Krzyże, dzienniki duchowe i pytania o Mszę

W dokumentach pojawiają się także relacje dotyczące żądań usuwania krzyży, fotografowania dzienników duchowych uczniów czy sugestii, by „osłabić” religijny charakter szkół na rzecz „misji publicznej edukacji”. Autorzy raportu nie kwestionują prawa państwa do kontroli, ale przestrzegają przed próbą narzucenia laickiej interpretacji wychowania. Zamiast dialogu – jak twierdzą – w szkołach pojawiła się atmosfera podejrzeń i nadzoru, która z trudem mieści się w ramach partnerskiej współpracy.